Oszczędzanie

Home / Oszczędzanie

Oszczędzanie

  • wyślij na Facebook
  • wyślij na Digg
  • wyślij na Twiter
  • wyślij na Stumble
  • wyślij na Blogger
  • wyślij na Wykop

Oszczędzanie powinno być jedną z ważniejszych punktów zarządzania własnymi finansami. Doświadczenie jednakże świadczy o czymś innym- bardzo często ten jakże ważny element jest zaniedbywany, szczególnie przez ludzi młodych, dopiero zaczynających swoją przygodę finansową. Na ich drodze staje nie tyle brak wystarczających środków, ale przeświadczenie, że "skoro mam, to wydaję". Tymczasem czas ucieka i może się okazać, że nagle będziemy potrzebować gotówki- bo popsuł się samochód, zachorowaliśmy, straciliśmy pracę. Odłożone pieniądze przydają się też w innych przypadkach- dzięki nim możemy pozwolić sobie na większe inwestycje bez nadmiernego nadwyrężania bieżącego budżetu domowego- tajemy się bardziej wydolni finansowo. A oszczędzanie- skuteczne oszczędzanie- wcale nie jest takie trudne.

Przyjrzyjmy się sposobom oszczędzania. Pragniemy oszczędzać tylko przez określony czas czy na całe życie? Chcemy odkładać pieniądze od czasu do czasu czy systematycznie? A może chcemy dodatkowo jeszcze na tym zarobić? Metod jest wiele, dlatego kluczowym punktem jest odpowiedź na wszystkie najważniejsze pytania.

Oszczędzamy na długo czy na krótko?

oszczedzanie a rozbita skarbonkaPierwszym krokiem w budowaniu planu oszczędzania powinno być przeanalizowanie naszych potrzeb i ich uporządkowanie. Musimy zdecydować czy oszczędzamy na konkretny cel, czy jest to po prostu odkładamy środki "na wszelki wypadek". Zadajmy sobie więc pytanie, kiedy mniej więcej będą nam potrzebne zaoszczędzone pieniądze. W zależności od czasu powinniśmy wybrać różne strategie oszczędzania. Tak więc:

  • do 1 roku- to nasze cele krótkoterminowe,
  • od 1 do 5 lat- cele średnioterminowe,
  • od 5 do 10 lat- cele długoterminowe,
  • powyżej 10 lat- cele strategiczne,...

... które osiągnąć możemy różnymi metodami.

Oszczędzanie na cele krótkoterminowe powinno wykluczać instrumenty ryzykowne, chyba że ryzyko nam nie straszne i liczymy się z możliwością utraty pieniędzy. Powinniśmy postawić raczej na produkty o niskim stopniu ryzyka, czyli rachunki oszczędnościowe, krótkoterminowe lokaty bankowe, obligacje skarbowe. Są one najbardziej odpowiednie, gdy odkładamy pieniądze z myślą o najbliższych wakacjach czy większych jednorazowych wydatkach, czekających na nas w najbliższym czasie (ubezpieczenie samochodu lub remont). Więcej o lokatach i ich różnych rodzajach dowiesz się z tego artykułu.

Cele długoterminowe dają nam większe możliwości wyboru, ponieważ planując oszczędzanie, możemy bardziej spojrzeć w przyszłość. Nawet produkty charakteryzujące się wysokim ryzykiem pozwolą nam odłożyć pieniądze, a być może je pomnożyć- nawet jeżeli przez jakiś czas prognozy będą miały tendencję spadkową. Pozostaje wtedy wystarczająco dużo czasu na ewentualny wzrost zysku. Możemy nastawić się na dodatkowy zarobek, ale tak naprawdę każde narzędzie oszczędzania dostępne na rynku będzie w tym przypadku odpowiednie. Wysokie ryzyko i duży zysk, czy niskie i pewne oprocentowanie- decyzja zależy tylko od nas.

Odkładamy pieniądze sporadycznie czy systematycznie?

Metoda oszczędzania powinna być dobrana także pod charakter naszych zarobków. Jeśli nasze dochody mają nieregularny charakter, a ich wysokość trudno przewidzieć, powinniśmy skoncentrować się na produktach dających możliwość swobodnego wpłacania środków wtedy, gdy w domowym budżecie pojawią się nadwyżki. Powinniśmy w takim wypadku mieć możliwość także wypłacenia pieniędzy bez ryzyka utraty wypracowanych odsetek. Wymóg ten spełniają przede wszystkim rachunki oszczędnościowe, ale również:

oszczedzanie a rachunki
  • fundusze inwestycyjne, szczególnie te z niską kwotą minimalnej wpłaty,
  • lokaty typu "skarbonka", w których wpłacamy i wypłacamy środki kiedy chcemy,
  • Indywidualne Konta Emerytalne, gdy oszczędzamy długoterminowo, z myślą o emeryturze,
  • obligacje (np. skarbowe) kupowane na rynku pierwotnym lub wtórnym.

Jeśli w naszym domowym budżecie istnieje miejsce na wydzieloną stałą kwotę, którą możemy przeznaczyć na oszczędności, to w naszym zasięgu znajdą się też różne programy systematycznego oszczędzania. Na rynku znajdziemy m.in. programy oszczędnościowo-ochronne, czyli polisy inwestycyjne, które opierają się na połączeniu ubezpieczenia na życie i dożycie z inwestowaniem w jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, a także programy systematycznego oszczędzania oferowane przez TFI. Dodatkowo, jeśli nasz zakład pracy oferuje taką możliwość, możemy przyłączyć się do pracowniczego programu emerytalnego (PPE). Wtedy odpowiednia składka będzie potrącana automatycznie z naszego wynagrodzenia, co bez wątpienia jest bardzo wygodnym rozwiązaniem.

W oszczędzaniu jest miejsce także dla środków wpłacanych jednorazowo czy też sporadycznie. Dysponując wyższą kwotą, możemy pokonać barierę wejścia typową dla produktów hybrydowych, czyli lokat z polisą, lokat z funduszem oraz produktów strukturyzowanych, które zwykle wymagają wysokich wpłat. Dostępne stają się także niektóre instrumenty nabywane bezpośrednio na rynku kapitałowym- na przykład certyfikaty zamkniętych funduszy inwestycyjnych.

Chcemy swobodny dostęp do środków czy ograniczony?

Wybór metody oszczędzania powinien zależeć także od naszych osobistych preferencji. Wolimy mieć narzucony z góry obowiązek oszczędzania bez możliwości wypłaty środków, czy raczej pełną swobodę w wypłacaniu pieniędzy? Produkty oszczędnościowe ze względu na szybkość i konsekwencje wycofania środków można podzielić na:

  • "swobodne"- wypłacenie pieniędzy nie wiąże się z konsekwencjami finansowymi i jest natychmiastowe. Do tej grupy zaliczają się rachunki oszczędnościowe, które zwykle pierwszą wypłatę w miesiącu mają darmową (kolejne są odpłatne);
  • "powolne"- wycofanie środków nie jest związane z nadzwyczajnymi opłatami, niemniej może zająć kilka dni. Przykładami są jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych czy wszelkie instrumenty nabywane bezpośrednio na rynku kapitałowym (obligacje, certyfikaty zamkniętych funduszy inwestycyjnych);
  • oszczędzanie i wypłata gotówki"trudno dostępne"- przewidujące dodatkowe opłaty, obciążenie zysku podatkiem lub utratę wypracowanego zysku za wcześniejsze wycofanie środków. W tej grupie mieści się większość dostępnych na polskim rynku produktów oszczędnościowych. Konsekwencje wycofania środków mogą być niezbyt bolesne (np. utrata części odsetek w przypadku lokat bankowych) lub bardziej dotkliwe (np. dodatkowa opłata w produktach strukturyzowanych lub potrącenie nawet 100% wypłaconych środków przez pierwsze lata oszczędzania).

Szybki dostęp do zgromadzonych pieniędzy można traktować jako zaletę tylko wtedy, gdy ich przeznaczeniem jest doraźne łatanie dziur w domowym budżecie. W pozostałych przypadkach najlepiej będzie, jeśli odłożone pieniądze pozostaną poza naszym łatwym zasięgiem. Dotyczy to zwłaszcza oszczędności długoterminowych i przeznaczonych na jesień życia. W ten sposób zmniejszamy prawdopodobieństwo, że zgromadzone przez lata środki wydamy lekką ręką.

Oszczędzamy ostrożnie czy ryzykownie?

Z założenia oszczędzanie jest przeciwstawne inwestowaniu, ponieważ to drugie oznacza zwykle uzyskanie ponadprzeciętnych zysków, ale innym razem powoduje straty. Z kolei uważa się, że oszczędzanie jest całkowicie pozbawione ryzyka- polega tylko na sukcesywnym odkładaniu pieniędzy, z ewentualnymi niskimi zyskami w formie odsetek. Jednakże wciąż rozwijający się rynek finansowy spowodował, że obydwa pojęcia się stykają- w wielu wypadkach w praktyce są tym samym. Tak więc produkty nazywane "oszczędnościowymi" też nie zawsze są pozbawione ryzyka. W ofertach banków, towarzystw ubezpieczeń i innych pośredników finansowych odnajdziemy produkty kierujące się zasadą:

  • zero ryzyka i gwarancja określonej stopy zwrotu- są to przede wszystkim klasyczne bankowe produkty depozytowe oraz obligacje. Najlepiej nadają się one do przechowywania krótko- i średnioterminowych oszczędności o płynnym charakterze i mogą stanowić narzędzie akumulowania środków, które później zostaną przeznaczone na bardziej ryzykowne formy lokowania. Jeżeli nie zależy nam na dodatkowym zysku, a jedynie na ochronie środków przed inflacją, to są to produkty dla nas;
  • zero ryzyka i zero gwarancji zysku- przykładem są produkty strukturyzowane ze stuprocentową gwarancją zwrotu kapitału, lecz bez gwarancji zysku. Można je polecić osobom, które poszukują narzędzia odpowiedniego do przechowania średnioterminowych oszczędności "trudno dostępnych" bez możliwości dokonywania dopłat. Oszczędzający może liczyć na zyski niedostępne dla produktów z poprzedniej grupy, ale jednocześnie ma pewność, że zgromadzony kapitał nie zostanie uszczuplony;
  • ryzyko do określonej części i zero gwarancji zysku- są to np. produkty strukturyzowane z gwarancją ochrony części wpłaconego kapitału czy lokaty inwestycyjne, gdzie część inwestowana w fundusze może zostać uszczuplona. Instrumenty tego typu mogą dawać nadzieję na wyższe zyski niż w przypadku produktów z gwarancją zwrotu kapitału, ale nie jest to regułą;
  • nieograniczone ryzyko i zero gwarancji zysku- to m.in. jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych i programy systematycznego inwestowania bez gwarancji zwrotu kapitału. Są one najlepiej przystosowane do systematycznego gromadzenia oszczędności długoterminowych i strategicznych. Systematyczność wpłat pozwala w tym przypadku na uśrednienie ceny zakupu ryzykownych instrumentów, co zmniejsza niebezpieczeństwo ulokowania większej kwoty w momencie, gdy cena aktywów będzie wysoka. Charakteryzują się najwyższym stopniem ryzyka.

oszczędzanie, słój z finansamiWybór odpowiedniej metody oszczędzania kluczem do sukcesu

Obecnie oszczędzanie może przybierać wiele form, dzięki czemu z pewnością znajdziemy coś dla siebie. Poszukiwanie odpowiedniej formy gromadzenia oszczędności nie powinno ograniczać się do jednego tylko pytania- ile można zarobić? Do każdego życiowego celu wymagającego finansowego wysiłku warto podejść indywidualnie. Trzeba rozważyć, czy stać nas na ponoszenie ryzyka w imię możliwego zarobku, określić, skąd będą pochodziły nadwyżki pieniężne i jak często będą zasilały nasz rachunek, zastanowić się, czy nagła zmiana planów nie pociągnie za sobą uszczuplenia zgromadzonych zasobów. Chwila refleksji opłaci się później, gdy będziemy zbierali owoce naszej zapobiegliwości.


Jak skutecznie oszczędzać?

Jak skutecznie oszczędzać? Jak skutecznie oszczędzać? W obecnych czasach społeczeństwo jest nastawione na wydawanie. Nowe ubrania, czy buty? Kolejny samochód? Nowy sprzęt RTV? Dlaczego nie- wszak stać mnie na to wszystko, nie po to zarabiałem, żeby później nie wydawać. Z pewnością jest to tok rozumowania niejednego z nas. Ni...

Oszczędzanie- który produkt bankowy wybrać?

Oszczędzanie- który produkt bankowy wybrać? Oszczędzanie samo w sobie z pewnością nie jest prostym zadaniem- właściwie mało komu udaje się to zrobić rzeczywiście dobrze, bowiem w większości przypadków wymaga to od każdego z nas sporej siły woli. Jak często w końcu zdarzało się, że postanowiliśmy zbierać pieniądze na jakikolwiek określony cel,...

Oszczędzanie na emeryturę

Oszczędzanie na emeryturę Wszyscy eksperci mówią zgodnie- należy oszczędzać. Pozostaje jednak pytanie- kiedy zacząć? Wiele młodych osób, ale i także ci, którzy mają już za sobą lata pracy, nie przywiązuje zbyt wielkiej uwagi na oszczędzanie na stare lata. Jeżeli odkładamy na coś pieniądze, to jest to zwykle coś w bliższej pr...

ZUS czy OFE- co wybrać?

ZUS czy OFE- co wybrać? Od 1 kwietnia do 31 lipca 2014 otwarto "okienko transferowe" i w tym czasie można było podjąć decyzję dotyczącą tego, do której instytucji ma trafiać część naszej składki emerytalnej- ZUS czy OFE. Koalicja dowodzona przez Donalda Tuska przebudowuje w ten sposób system emerytalny, wprowadzony za czas...